Thursday, May 2, 2013

Mijn nieuwe FNV

[Door Cor Inja] - Met onze economie gaat het bergafwaarts. Daarom heeft de politiek ingezet op stringente bezuinigingen en zogenoemde ‘hervormingen’.
Mede door dit beleid gaan banen verloren, gaat de koopkracht achteruit en verschraalt de zorg. Nieuwe vormen van armoede worden zichtbaar. Onzekerheid over de toekomst steekt de kop op. Het bezuinigingsbeleid vernedert, maakt mensen meer afhankelijk van elkaar en zaait uitzichtloosheid.
Het sociaal akkoord dat de FNV met werkgevers en dit kabinet sloot,  biedt echter hoop op een socialer beleidsaanpak. Het verplicht bovendien de FNV om in actie te komen als afspraken uit het akkoord worden gebroken. Dat is een goede startpostitie om de rol van de nieuwe FNV in de samenleving verder in te vullen.

De macht van de markt vernietigt goede banen en leidt tot ongelijkheid. Bovendien bieden de razendsnelle internationalisering en nog nauwelijks te bevatten technologische vindingen voor menigeen geen nieuw houvast.
De FNV kan zich niet afkeren van deze wereld. Zij moet meebewegen en moderniseren. Maar ze moet wel onwrikbaar pal blijven staan voor haar missie: opkomen voor elkaar, opkomen voor gewone mensen mét of zonder baan. Dát is de zekerheid die de FNV moet geven. Het is het enig juiste antwoord aan de marktfundamentalisten in de politiek en het maakt de FNV tot een stabiliserende factor in een zoekende, nerveuze samenleving .
De leden dragen de nieuwe FNV. Zíj bepalen de onderhandelingsagenda’s op alle beleidsniveaus (werkvloer, sectoren, concern, regio, landelijk) van de bonden en vakcentrale. In mijn ogen begint en eindigt dan ook de kracht van de nieuwe FNV op het decentrale niveau. Dáár ervaren de mensen de problemen, dáár zien ze concrete oplossingen en dáár kunnen ze nieuwe en oude actiemiddelen inzetten.
Het introduceren van moderne actiemiddelen vloeit dwingend voort uit de missie van de FNV. Investeer dus op dat punt actief in de technologische kennis van leden. Maar realiseer je ook dat de vakbeweging altijd een activistische voorhoede nodig heeft: ledengroepen die de strijd aangaan, als een hard conflict daarom vraagt. Steun die voorhoede altijd!

De nieuwe FNV ontstond door het gebrekkig functioneren van de vakcentrale op het centrale beleidsniveau. Je moet de instituties van dat centrale niveau zelf echter ook aanpakken. Natuurlijk moet de nieuwe FNV onderhandelen in Den Haag.  Maar dan ook écht onderhandelen via uitsluitend de Stichting van de Arbeid of rechtsstreeks met het zittende kabinet. En alleen een concreet akkoord afsluiten, waarvan de leden beter worden. Geen vage teksten, geen afspraken waarin slechts de inkomensmatiging vast staat. Stokoude institiuties als de SER, met de moraal en rituelen van tientallen jaren geleden, passen niet meer in de moderne wereld. Ze vormen een oldboysnetwerk, dat oude machtsverhoudingen in stand houdt. Weg ermee!
Maar denk zelf nog verder: schaf voorlopig het jaarlijkse automatisme van de gezamelijke arbeidsvoorwaardencoördinatie af. Ga desnoods over naar een beperkter en meer strategische coördinatie tussen enkele sectoren of in enkele regio’s. Ga voor nieuwe kansen, niet voor de gewoonte.

De vakcentrale volgt de leden. Zij leggen nieuwe accenten. Misschien zullen meningsverschillen tussen ledengroepen vaker voorkomen. Dat moet mogen! Passie en pluriformiteit kunnen extra kracht opleveren door elkaar de eigen speelvelden te gunnen. ‘Van onderop’ impliceert  meer autonomie voor ledengroepen. Verplicht elkaar dus niet om gemeenschappelijke projecten te steunen of de resultaten van onderhandelingen op centraal niveau altijd te accepteren. Vrijwillige samenwerking verzoent en is altijd effectiever dan dwang. Aanvaard de verschillen en mijd het conflict.
De nieuwe FNV moet modern durven denken. Oude vormen en gedachten overleven zelden.

Cor Inja was jarenlang adviseur van de FNV en SER-lid. Hij becommentarieert de actualiteit op @InjaCor.

No comments: