Friday, April 26, 2013

Franse bonden: weinig leden, toch invloed?

Frankrijk wordt vaak genoemd als voorbeeld van een land waar vakbonden relatief weinig leden hebben, maar waar ze dankzij hun mobilisatievermogen toch de nodige invloed uit kunnen oefenen. Twee Britse onderzoekers, Susan Milner en Andrew Mathers, hebben een artikel gepubliceerd over dit onderwerp (samenvatting).
De organisatiegraad is in Frankrijk met 8% een stuk lager dan in veel andere Europese landen. Wel zijn er aanwijzingen dat vooral CGT en CFDT hun aanwezigheid op de werkvloer hebben versterkt, respectievelijk in de industrie en bij kleinere bedrijven in de dienstensector.
Als het om invloed gaat stellen Milner en Mathers dat Franse bonden de overheid hebben gedwongen om ‘geleidelijke veranderstrategieën toe te passen, ook in gevallen waarin het oorspronkelijk de bedoeling was om fundamentele hervormingen door te voeren’. Ondanks massale mobilisaties wisten ze pensioenhervormingen van Sarkozy niet tegen te houden. Op andere terreinen hadden ze meer succes. Ze waren bijvoorbeeld betrokken bij protesten van werklozen, daklozen, ongedocumenteerden en seizoensarbeiders die van invloed waren op de algemeen toegankelijke ziektekostenverzekering. En ze sloten zich aan bij jongeren die met succes protesteerden tegen een nieuw type tijdelijk contract dat minder zou betalen dan het minimumloon.
Milner en Mathers verwijzen naar een enquête waaruit blijkt dat Fransen van mening zijn dat de legitimiteit van vakbonden vooral afhangt van drie zaken: hun vermogen om te mobiliseren; hun ervaring en hun onafhankelijkheid, zowel van werkgevers als van anderen zoals de politiek.
Dat laatste is wellicht de achilleshiel van de Franse bonden. Ze zijn de afgelopen decennia ‘in toenemende mate afhankelijk geworden van materiële subsidies van de staat’. Hun bestuurders ‘blijven gedetacheerde werknemers van hun oorspronkelijke werkgever, meestal een van de grote toonaangevende Franse bedrijven met sterke banden met de staat en georganiseerde werkgevers’. Je zou aan kunnen voeren dat Franse bonden meer leden nodig hebben om hun economische onafhankelijkheid te versterken.

No comments: