Tuesday, March 19, 2013

Organising: strategie of gereedschapskist

De afgelopen decennia kampten Britse vakbonden met de gevolgen van Thatcherism. Tussen 1979 en 1996 daalde het aantal leden van 13,3 miljoen naar 7,2 miljoen. In 1998 heeft vakcentrale TUC de Organising Academy opgericht, een opleidingsinstituut voor organisers. Op individueel niveau bleken organisers erg succesvol in het werven van nieuwe leden. Op landelijk niveau is het ledenverlies afgenomen, maar niet gestopt.
In een nieuw boek met de titel Union Voices geeft een groep academici een samenvatting van jaren onderzoek naar de Organising Academy. De oprichting van dit instituut was een opvallend initiatief. In het verleden had de TUC zich vooral beziggehouden met het ontwikkelen van beleid op basis van consensus onder de aangesloten bonden. Nu nam de TUC het initiatief om de vakbeweging ‘op te schudden’.
De auteurs van Union Voices stellen dat je de resultaten van organising niet alleen moet beoordelen aan de hand van de formele doelstellingen, maar ook aan de hand van ‘een breder beeld van de veranderingen die vakbonden moeten doorvoeren om (weer) hun rol op te pakken als de sterke, onafhankelijke stem van de werkende mensen’. Ze stellen dat inidividuele campagnes erg succesvol waren als het gaat om het werven van leden, maar dat het moeilijk bleek om de positie van werknemers in nieuwe sectoren te versterken.
Voor een deel valt dit te verklaren uit de soms erg agressieve reacties van werkgevers. In één op de vijf greenfield-campagnes (campagnes in sectoren waar de vakbonden nog geen gevestigde positie hebben) maakten werkgevers gebruik van antivakbondsadviseurs. Zo maakten T-Mobile en Amazon gebruik van de Burke Group uit Amerika. “Dit waren klassieke union busting-campagnes. Ze waren kostbaar, geraffineerd en effectief.” In andere gevallen werden adviseurs geleverd door advocatenkantoren of werkgeversorganisaties. Hun aanpak is minder geraffineerd en werkt soms zelfs averechts.
Ook interne factoren hadden invloed op de resultaten van organising. De TUC leidt de organisers op, maar individuele bonden bepalen hoe ze worden ingezet. Unite heeft een aantal succesvolle, grootschalige organisingcampagnes gelanceerd in sectoren als pluimvee, budgetairlines en de schoonmaak. Het lijkt er echter op dat dit soort grootschalige campagnes met bijbehorende inzet van mensen en middelen niet de regel waren. Vaker duurden organisingactiviteiten eerder enkele maanden dan jaren en bestonden ze uit een klein aantal organisers die hun werk min of meer los van de cao-onderhandelaars deden.
De evaluatie suggereert dat het karakter van de organisingacitiviteiten iets te maken heeft met de positie van de TUC. Als koepelorganisatie kan deze de aangesloten bonden niet vertellen hoe ze hun organisingcampagnes moeten opzetten. Het is daarom te begrijpen dat de TUC organising niet presenteerde als een samenhangend model om strategisch in te zetten, maar eerder als een ‘gereedschapskist’ met technieken die je kan gebruiken wanneer het uitkomt.
In Nederland is overwogen om iets vergelijkbaars als de Organising Academy op te zetten bij de vakcentrale (we hebben in 2005 een bezoek gebracht aan de Organising Academy), maar dat is niet van de grond gekomen. In plaats daarvan heeft FNV Bondgenoten zijn organisingactiviteiten in de schoonmaak uitgebouwd tot een breder organising programma en heeft Abvakabo FNV ook een organisingprogramma opgezet. Er zijn succesvolle campagnes geweest, bijvoorbeeld in de schoonmaak en in sommige verpleeghuizen (ondanks de zeer agressieve reacties van de zorgwerkgevers). De uitdaging is nu om dit te vertalen naar een bredere aanpak om de positie van werknemers te versterken.

No comments: