Friday, July 1, 2011

100 jaar internationaal arbeidsrecht

[Door Tonny Groen] - In 2011 is het 100 jaar geleden dat er voor het eerst in internationaal verband werd opgekomen voor arbeidsrechten. Dit leidde na de 1e wereld oorlog tot de oprichting van de ILO, een mondiaal samenwerkingsverband tussen werkgevers, werknemers en overheden.
Op 20 juni was ik op een conferentie in Den Haag, georganiseerd door de "vrienden van de ILO". De centrale vraag was: vrijheid van vakorganisatie en collectieve onderhandelingen wereldwijd - speelt de ILO een rol van betekenis?- Kortom: wat heeft de ILO in 100 jaar eigenlijk opgeleverd?
De konstatering van de vrienden dat we leven in een tijd van superkapitalisme en van groeiende ongelijkheid stemde niet vrolijk. 10% van de wereldbevolking verdiend, na 100 jaar internationaal opkomen voor vakbondsrechten evenveel als de overige 90% en 80% heeft geen toegang tot sociale zekerheid. De aanwezige werkgevers en werknemers waren het er over eens dat de overal op de wereld arbeiders behoefte hebben aan sociale bescherming en dat de economie in dienst zou moeten staan van de mens. Collectief onderhandelen is daarbij heel belangrijk en sterke sociale partners kunnen leiden tot meer gelijkheid in inkomen. Echter in ontwikkelingslanden valt gemiddeld maar 20% van de werkers onder een collectieve overeenkomst.
De huidige agenda van de ILO is decent work en informele arbeid. Daarnaast is nog steeds actueel:- vrijheid van organiseren - vrijheid van onderhandelen- vrijheid van vergaderen -en vrijheid van staken. En dat laatste is volgens Professor Roger Blanpain, spreker en hoogleraar Universiteit van Tilburg onlosmakelijk verbonden met de andere rechten. Anders veranderd er niets!
Hoe de rol van de ILO wereldwijd wordt ervaren blijkt afhankelijk van de mate van democratie in dat land. Werknemers in een land met minder vrijheid, geen gelijkheid en/of democratie vellen een positiever oordeel over de reikwijdte van de ILO dan werknemers met al meer ontwikkelde rechten.
Mevr. Rabiatou Diallo Serah van Guinee beschrijft de ILO als een warm bad en thuiskomen. Zij vervult, na jaren van onderdrukking, momenteel alle rollen op het politieke toneel in Guinee die moeten leiden tot een democratisering: voorzitter parlement en hoofd vakbeweging. De ILO is voor haar "de standaard" en ondersteund Guinee daadwerkelijk bij stappen naar vakbondsvrijheid en polderen in plaats van onderdrukking en verkrachting.
Dhr. Kivanc Eti Acik (Turkije), internationaal secretaris van de Turkse vakcentrale DISK beschrijft meer een beeld van onmacht. Ja er zijn richtlijnen opgesteld door de ILO, maar hoe maak je hier ook echt rechten van? Op papier een recht betekent dat niet de praktijk. Vakbonden worden tegengewerkt bij hun vrijheid van organiseren.
DISK wil graag mondiale sociale bescherming, zonder grenzen.
Tijdens de bijeenkomst komt er ook nog een mailtje binnen van de vakbeweging uit Canada. Die beroepen zich op het ILO recht te mogen staken maar worden meteen voor de rechter gedaagd. Op mijn vraag aan een aanwezige Nederlandse werkgever wat hij daarvan vind antwoordt hij dat rechters het recht hebben stakingen te verbieden. Maar wat dan als rechters op de hand zijn van regeringen en werkgevers en niet de belangen van werknemers dienen?
In Nederland, een toch democratisch land, wordt door de FNV ter discussie gesteld of wat op dit moment met de WIA gebeurd niet in strijd is met ILO verdragen?
Bij de ILO komen gemiddeld 70 klachen per jaar binnen, 68% uit landen in Azie, Afrika en Midden Oosten
Inhoudelijk gaan ze vaak over voor ontwikkelde landen onbegrijpelijke zaken als : moord, foltering en mishandeling. Maar toch ook vaak over discriminatie, ontslagen, verbod om lid te worden van een vakbeweging, de weigering een vakbond een registratie te geven en intimidatie.
Tijdens de bijeenkomst werd steeds meer duidelijk dat de ILO meer een mondiale probleem aankaarter is, die de sociale dialoog op gang brengt en een moreel oordeel vertegenwoordigd. Richtlijnen opgesteld door de ILO en de daarop volgende rechtspraak wereldwijd in (meer ontwikkelde) landen kunnen richtinggevend zijn voor andere overheden. Door samen te werken met de Wereldbank, IMF, Europese Unie probeert de ILO meer invloed te krijgen. Maar, zoals al eerder opgemerkt, lijkt het er in de praktijk op dat als in een land het recht van organisatie een wasse neus is en het stakingsrecht je meteen, via de rechter uit handen wordt geslagen, er in de praktijk weinig te merken van 100 jaar internationaal arbeidsrecht. We moeten dus nog steeds zelf zaken bevechten.

zie verder www.ilo.org

No comments: