Friday, June 18, 2010

Succes bij de ILO over HIV en Aids op het werk

[Door Lucia van Westerlaak] – De ILO raadt regeringen aan om werknemers veel beter te beschermen tegen HIV en Aids. De FNV onderhandelde mee om een goede maatregelen opgenomen te krijgen. En vooral om iedereen te bereiken. De FNV wil dat de Nederlandse regering deze aanbeveling zo snel mogelijk gaat ondertekenen.
Tijdens de jaarlijkse International Labour Conference van de ILO bereikten op 10 juni jl. delegaties van werknemers, werkgevers en overheden overeenstemming over een aanbeveling over HIV en Aids op de werkplek.
In deze aanbeveling wordt aangeven hoe werknemers, werkgevers en overheden het verspreiden van het HIV virus kunnen tegengaan. Werknemers vallen onder de aanbeveling, maar ook stagiaires, uitzendkrachten, zzp’ers en mensen die werkzaam zijn in de zogenaamde informele economie. In de aanbeveling staat dat er goede informatie ter beschikking moet zijn over de overdracht van het virus en dat de nodige preventief te gebruiken instrumenten op de werkplek - waar nodig - beschikbaar moeten zijn. Overheden zijn ervoor verantwoordelijk dat de medische voorzieningen voldoende aanwezig en toegankelijk zijn - ook voor wat de beprijzing van medicijnen betreft. De aanbeveling geeft nadrukkelijk aan dat om de verspreiding van het virus effectief een halt toe te roepen, het tot stand brengen van gelijke rechten en kansen voor vrouwen een noodzakelijke voorwaarde is. Testen mag alleen op basis van vrijwilligheid. Een aantal overheden wilden in de aanbeveling vastleggen dat testen soms ook een voorwaarde mag zijn om een bepaald beroep uit te oefenen. Die overheden kregen hun zin niet. In veel VN verdragen is al vastgelegd dat gedwongen testen niet mag. Het geeft immers slechts een illusie van (tijdelijk) vrijgesteld te zijn van het HIV virus in een bedrijf of beroepsgroep.
Als iemand HIV positief is heeft dat bij de juiste behandeling geen enkel gevolg voor de prestaties op het werk. In Nederland komt het voor dat bedrijfsartsen informatie over de HIV status van een werknemers ongevraagd doorgeven aan de werkgever. Werknemers kunnen hun baan erdoor verliezen. Het kan ook zijn dat tijdelijke contracten vanwege het bekend worden van de HIV status niet worden verlengd. De HIV Vereniging in Nederland krijgt per jaar ongeveer 150 dossiers over dit soort zaken binnen.
In de aanbeveling staat dat er met regelmaat gerapporteerd moet worden, ook over individuele casuïstiek en over de maatregelen die naar aanleiding daarvan ter verbetering zullen worden genomen. Sociale partners gaan samen met HIV/Aids organisaties om tafel zitten om na te gaan op welke wijze zij een positieve rol kunnen spelen bij het uitvoeren van de aanbeveling. Er is ook in Nederland nog werk aan de winkel; de FNV wil zich er graag voor inzetten.
In andere werelddelen zijn andere kwesties van groter belang. Daar is de beroepsbevolking soms voor meer dan de helft geïnfecteerd. Het taboe op het benoemen van HIV en Aids gerelateerde problemen is in grote delen van Afrika, in Azië en in Oost Europa niettemin vaak een stuk groter dan in Nederland. Dat maakt dat mensen vaak niet of slecht op de hoogte zijn van de manier waarop het virus wordt overgedragen. Medicijnen zijn er vaak nog te duur. Specifieke groepen mogen niet benoemd worden vanwege religieuze of cultureel bepaalde gevoeligheden. Veel van deze en andere op te lossen knelpunten worden in de aanbeveling goed geadresseerd.

De FNV heeft er hard aan gewerkt om de aanbeveling in de juiste vorm en met de juiste inhoud vastgesteld te krijgen. In veel gevallen konden de vertegenwoordigers van de Nederlandse overheid en werkgevers samen optrekken. Dat gold ook de volgende kwestie. De groepen die een specifiek risico lopen, zijn in de aanbeveling gevat in de term `most at risk groups` en worden vervolgens niet nader benoemd: druggebruikers die injecteren, seks werkers en mannen die seks hebben met mannen. Op initiatief van de FNV stelden de werknemers voor om hier wel te specificeren, maar overheden en werkgevers namen dat voorstel niet over. Werknemersvoorzitter Jan Sithole uit Swaziland heeft in een indrukwekkende speech in aanwezigheid van werkgevers en overheden aangegeven dat het ontkennen van het bestaan van deze groepen het tegengaan van de verspreiding van het virus een stuk minder effectief maakt. Die woorden worden opgenomen in het verslag en hebben naar de FNV hoopt doorwerking in discussies die later op ILO niveau hier over nog worden gevoerd. Aan de aanbeveling is nog een sterke resolutietekst gevoegd die de implementatie ervan zeker stelt. In week 24 stelt de plenaire ILO vergadering de tekst vast. De aanbeveling zal in Nederland ter ratificatie aan de overheid worden aangeboden.

No comments: