Friday, April 23, 2010

1 mei

[Door Floor van Gelder] - Sinds de Socialistische Internationale voor 1 mei 1890 massale demonstraties afkondigde voor de 8-urige werkdag, geldt deze dag voor alle werkers van de wereld als de dag van solidariteit. De arbeidsduur was in die tijd nog 12 uur of meer. In Nederland werd de wettelijke 8-urige werkdag , althans voor de industrie, ingevoerd in 1919. Voor schoonmakers en anderen duurde het langer voordat dit ideaal werd bereikt.
1 mei werd zo de dag van de arbeid, terwijl het eigenlijk gaat om de strijd voor een normale arbeidsdag. 8 uur werk, 8 uur rust en 8 uur vrij voor ontspanning en ontwikkeling. Het gaat om de strijd voor behoorlijke arbeidsverhoudingen, gewoon goed werk zouden we nu zeggen. Met een normale werkdag moet een mens een loon kunnen verdienen waar hij van rond kan komen. Het moet niet nodig zijn om 2 of 3 baantjes aan elkaar te moeten plakken omdat je anders niet rond kan komen of je kinderen geen goede opvoeding kan geven. Werk en privé moeten goed op elkaar af te stemmen zijn en dat kan alleen met zeggenschap over je eigen werktijden. Dat zijn allemaal betekenissen die je aan de Dag van de Arbeid kunt koppelen.
Waarom de datum van 1 mei? Deze datum was vanouds de dag dat de arbeidscontracten werden vernieuwd, of dat bijvoorbeeld schoonmaaksters of landarbeiders van baas wisselden.
Behalve om strijd gaat het van begin af aan ook om een feest. De socialisten hoopten dat alle arbeiders in de hele wereld één dag in het jaar door één doel zouden zijn bezield en dat het Meifeest ook het karakter van verbroedering zou uitstralen.
In 1890 was 1 mei nog geen vrije dag maar er werden wel talloze bijeenkomsten georganiseerd, vooral in de Randstad en in het noorden van het land. Domela Nieuwenhuis sprak in Den Haag, de zaal was stampvol en er stonden nog duizenden mensen die geen plaats konden vinden, buiten . In Amsterdam had de burgemeester het houden van een optocht verboden maar er waren wel 2 grote bijeenkomsten. Het meest massaal sloeg het 1 mei vieren aan in Friesland. De provinciale meeting in Leeuwarden werd bezocht door naar schatting 10.000 tot 12.000 mensen. De demonstranten kwamen van alle kanten met karren, stoomboten of te voet naar de Friese hoofdstad. Alleen al uit Het Bildt was er een stoet van ongeveer 600 mannen in rijen van vier en daarachter 15 rijtuigen met vrouwen en meisjes opgekomen. De Leeuwarder autoriteiten hadden extra versterking van politie en leger opgetrommeld, zelfs de losliggende straatstenen verwijderd. Maar alles verliep heel ordelijk.
Bij het aannemen van de wet op de 8 urendag in 1919 - hier hadden ze dertig jaar op moeten wachten - heeft de SDAP fractie (sociaaldemocraten) in de Tweede Kamer de Achturenmars gezongen.
Het refrein :
Acht uur! Acht uur!
Geen langer arbeidsduur!
Ten strijd! Komt allen op ten strijd!
Ten strijd voor acht uur arbeidstijd.

Dit jaar organiseren de schoonmakers een 1 mei-viering in Amsterdam. Voor vieringen in Nijmegen en elders zie Globalinfo

No comments: