Saturday, October 4, 2008

Zweedse bonden bestrijden uitbuiting illegale werknemers

In samenwerking met een migrantenorganisatie hebben de Zweedse vakcentrales TCO en LO een vakbondscentrum voor ongedocumenteerde werknemers opgericht. “De kritiek richt zich vooral op het feit dat we niet eerder actie hebben ondernomen”, aldus Samuel Engblom, jurist bij de TCO.

Waarom hebben jullie dit initiatief genomen?
De afgelopen twee jaar is er steeds meer aandacht gekomen voor de situatie van ongedocumenteerde migranten. In Zweden bestaat de meerderheid van de ongedocumenteerde migranten uit voormalige asielzoekers die geen asiel hebben gekregen maar wel in het land zijn gebleven. De meesten werken om in hun levensonderhoud te voorzien en velen worden uitgebuit door gewetenloze werkgevers. Onder het Zweedse migratierecht is het illegaal voor werkgevers om mensen in dienst te nemen die geen arbeidsvergunning hebben en voor die mensen is het ook illegaal om te werken. De twee belangrijkste vakcentrales (LO en TCO) staan kritisch tegenover deze laatste bepaling. We zouden graag zien dat ongedocumenteerde migranten die werken niet langer strafbaar zijn en dat de straffen voor werkgevers die misbruik maken van hun situatie worden aangescherpt.
Ondanks het feit dat het illegaal is voor ongedocumenteerde migranten om te werken is het Zweedse arbeidsrecht in principe wel van toepassing op de relatie tussen ongedocumenteerde migranten en hun werkgevers. Werkgevers mogen dus bijvoorbeeld niet de werktijden- of arboregels overtreden omdat de werknemer toevallig een ongedocumenteerde migrant is. En als een werkgever gebonden is aan een collectieve arbeidsovereenkomst, dat heeft deze betrekking op al zijn werknemers los van de vraag of ze lid zijn van een vakbond en hun verblijfsstatus.

Wat voor diensten bieden jullie ongedocumenteerde werknemers?
Het centrum biedt informatie en advies over de Zweedse arbeidsmarkt en over de rechten van ongedocumenteerde werknemers op de arbeidsmarkt. Als een ongedocumenteerde migrant steun zoekt in een conflict met een werkgever, dan vervult het centrum een brugfunctie tussen het individu en de relevante vakbond, die vervolgens de migrant zal vertegenwoordigen tegenover de werkgever.

Wat hopen jullie te bereiken?
Het doel is om de positie van ongedocumenteerde migranten tegenover hun werkgevers te versterken. Hopelijk zullen de ergste misstanden minder ernstig worden en minder vaak voorkomen wanneer werkgevers weten dat er een geloofwaardige dreiging is dat de vakbond ingrijpt

Werken jullie samen met migrantenorganisaties?
Ja, het Zweedse Vakbondscentrum voor Ongedocumenteerde Migranten is een gezamenlijk initiatief van enerzijds de twee vakcentrales TCO en LO en een aantal aangesloten bonden en anderzijds Papperslösa Stockholm, een organisatie van ongedocumenteerde migranten.

Wat voor reacties kregen jullie van de politiek en in de media? Is het initiatief controversieel?
De reactie van de media en van politici is overweldigend positief. De kritiek richt zich vooral op het feit dat we niet eerder actie hebben ondernomen.

Zijn er al veel ongedocumenteerden naar het centrum gekomen?
Ja, het centrum is de afgelopen drie maandagen open geweest en we hebben iedere keer tussen de drie en tien bezoekers gehad. De meeste bezoekers zijn voormalige asielzoekers. Tot nog toe hebben de meeste vragen een algemeen karakter. Verschillende bezoekers hebben vragen over de nieuwe mogelijkheid voor afgewezen asielzoekers met een baan om een arbeidsvergunning aan te vragen zonder Zweden te verlaten en een verblijfsvergunning te krijgen als arbeidsmigrant. Dit is onderdeel van een bredere hervorming van het arbeidsrecht, die in december van kracht wordt, als het Zweedse parlement hier in november mee instemt.

Contactgegevens Samuel Engblom. Zweeds vakbondscentrum voor ongedocumenteerde migranten

No comments: