Sunday, December 14, 2014

De politieke effectiviteit van algemene stakingen

Op maandag 15 december wordt er in België een nationale staking georganiseerd ‘tegen zure & asociale besparingen, voor een rechtvaardig beleid’. De actie past in een Europese trend: terwijl het aantal ‘gewone’ stakingen afneemt, vinden er steeds meer algemene stakingen plaats. Sinds 1980 zijn er in Europa 130 algemene stakingen geweest (inclusief 13 geloofwaardige stakingsdreigingen), waarvan 36 in de periode 2010–2012.

En die algemene stakingen lijken succes te hebben, concluderen onderzoekers Kerstin Hamann, Alison Johnston en John Kelly (via Kurt Vandaele). Niet alleen kunnen stakingen en stakingsdreigingen ertoe leiden dat regeringen hun beleid aanpassen, maar bovendien blijkt dat regeringspartijen die te maken krijgen met een algemene staking vaak verlies lijden bij de volgende verkiezing. En dat lot treft niet alleen linkse, maar ook centrum- en rechtse regeringen.

Bij dit soort correlaties is het moeilijk om causaliteit aan te tonen, al hebben de auteurs natuurlijk gecorrigeerd voor een aantal relevante variabelen. Hoe dan ook is een algemene staking een teken voor regeringspartijen dat ze zich zorgen mogen maken over de komende verkiezing.

Informatie over de Belgische staking: ABVV, ACV, FNV.

Friday, November 28, 2014

Arbeidsvoorwaarden in Nederland en Duitsland

Naar aanleiding van een gezamenlijke bijeenkomst van Duitse en Nederlandse vakbonden heeft het WSI een analyse (pdf) gemaakt van ontwikkelingen in de beide landen (via Dimphy Smeets).

Sunday, November 23, 2014

Nederlanders willen dat vakbonden zich veel harder opstellen

Vorige maand werden plannen voor de vorming van een nieuwe vakbond met meer dan een miljoen leden in de koelkast gezet. De fusieplannen haalden net geen tweederde meerderheid op het congres van FNV Bondgenoten. Op 26 november wordt er opnieuw gestemd.



Vertegenwoordigers van werkgeversorganisaties reageerden teleurgesteld op de voorlopige afwijzing van de fusieplannen. Ze hadden gehoopt dat de fusie zou resulteren in een stabiele vakbond die een constructieve rol zal spelen in de polderinstituties.

Dat is precies wat de vakbeweging de afgelopen jaren heeft gedaan. Zo wordt er in Nederland bijvoorbeeld weinig gestaakt in vergelijking met andere landen. Maar de groeiende ongelijkheid en de afbrokkeling van de verzorgingsstaat roepen de vraag op of polderen wel genoeg is. Sommige groepen werknemers, zoals schoonmakers en zorgverleners, hebben met succes assertievere methodes ingezet in hun strijd voor fatsoenlijk loon en betere arbeidsomstandigheden.

Sinds 2007 vragen onderzoekers van de Universiteit van Tilburg regelmatig aan een panel van ongeveer 6.000 respondenten wat zij verwachten van de vakbonden. Meer specifiek vragen ze aan de respondenten of ze het eens zijn met de stelling “De vakbonden moeten een veel hardere politiek voeren willen zij de belangen van de werknemers kunnen behartigen”. In de meest recente editie van het onderzoek was 44% het hier (helemaal) mee eens en slechts 13% (helemaal) oneens.

De steun voor een hardere opstelling van vakbonden is de afgelopen jaren eerder toe- dan afgenomen. Opvallend is dat ook onder zzp’ers en onder mensen die in 2012 op VVD of D66 hebben gestemd, meer respondenten het eens dan oneens zijn met de stelling dat vakbonden zich veel harder op moeten stellen. Respondenten in de hoogste inkomensgroep vormen één van de weinige groepen die hier minder enthousiast over zijn.

Afgelopen weekend lichtte voorzitter Ton Heerts in de Telegraaf de koers van de FNV toe: “volgens mij hebben wij het afgelopen jaar bewezen dat inhoud, overleg en actie voeren prima samengaan. Met de rechtse wind die in Nederland waait worden die accenten eerder naar acties verlegd. Dat is prima.”

Een eerdere versie van het artikel is hier te vinden.

LA: Kaart laat zien welke buurten profiteren van loonsverhoging voor hotelwerkers

Steven Greenhouse van de New York Times heeft een uitgebreide analyse gemaakt van de campagne die resulteerde in een minimumloon van $15.37 voor hotelwerkers in Los Angeles. Als onderdeel van de campange maakte de Los Angeles Alliance for a New Economy (een grensverleggende coalitie die campagne voert voor sociale rechtvaardigheid), een kaart van LA die laat zien waar hotelwerkers wonen en hoeveel zij erop vooruit zouden gaan met een hoger minimumloon. De kaart laat ook zien hoe groot de totale economische impuls voor deze buurten zou zijn.

De Kamer van Koophandel was tegen het hogere minimumloon, maar Laane wist aan te tonen veel ondernemers daar anders over dachten. Vrijwilligers klopten bij kleine bedrijven aan om steun te vragen voor het plan. Uiteindelijk tekenden 750 ondernemers een petitie voor het hogere minimumloon en honderden ondernemers plakten een ‘Raise L.A.’ sticker op hun raam.

Monday, October 20, 2014

Hoe zorg je voor ledengroei? Vraag het de vakbond!

Vakbonden worden vaak geassocieerd met ledenverlies, maar niet het Duitse IG Metall. De christendemocratische CDU, die sinds het begin van het decennium ongeveer 10% ledenverlies heeft geleden, heeft Christian Kühbauch van IG Metall uitgenodigd om uit te komen leggen hoe ze ledenverlies wisten om te zetten in ledengroei.

Sunday, October 12, 2014

Vakbonden en private equity

Private-equitybedrijven gebruiken geleend geld om bedrijven op te kopen; ze reorganiseren ze en proberen ze vervolgens met winst te verkopen. De werkwijze kan nogal verschillen, maar door de bank genomen zijn de gevolgen voor werknemers negatief (en ook voor andere belanghebbenden, zoals belastingbetalers). Private-equitybedrijven investeren vaak in gezonde bedrijven met werkgelegenheidsgroei en fatsoenlijke lonen. Soms helpen ze deze bedrijven verder te groeien, maar vaak schrappen ze banen en dwingen ze concessies af op het gebied van arbeidsvoorwaarden.

In een nieuw boek leggen Eileen Appelbaum en Rosemary Batt uit hoe private equity werkt. Private-equitybedrijven richten investeringsfondsen op, ze werven geld onder pensioenfondsen en rijke individuen en ze gebruiken dat geld in combinatie met enorme bankleningen om portfoliobedrijven op te kopen. Soms vervangen ze (een deel van) het management en ze zorgen ervoor dat het management sterke incentives heeft om de belangen van de nieuwe eigenaren te dienen. Vaak schrijft het nieuwe management een eerste 100-dagenplan om het bedrijf te reorganiseren, de schulden te beheren en targets te halen. Na 3-5 jaar, of soms langer, vindt een exit plaats. Het portfoliobedrijf wordt bijvoorbeeld verkocht of naar de beurs gebracht.

Appelbaum en Batt bespreken niet alleen de werkwijze van private-equitybedrijven maar ze analyseren ook hoe werknemers en hun vakbonden hier op reageren. Vaak proberen vakbonden om via onderhandelingen de schade (banenverlies en slechtere arbeidsvoorwaarden) te beperken. Hun onderhandelingspositie is wat sterker als het gaat om gespecialiseerde werknemers die moeilijk te vervangen zijn.

Er zijn ook voorbeelden van vakbonden die hebben gekozen voor een meer offensieve aanpak. Een voorbeeld is Ormet Aluminium, waar de CEO fel antivakbond was. Het bedrijf werd in 2004 overgenomen door een private-equitybedrijf. Staalarbeidersbond USWA ging niet akkoord met de concessies die het bedrijf eiste, waarop het bedrijf besloot de CAO op te zeggen. 1300 werknemers legden het werk neer; ze wisten steun te verwerven van pensioenfondsen die geld in het private-equityfonds hadden zitten; in het hele land werden acties gehouden en road warrior teams doken op bij bijeenkomsten van de bazen van de aluminiumfabriek en van het private-equitybedrijf. Uiteindelijk moest de CEO het veld ruimen en werd er in 2006 een nieuwe CAO getekend.

Appelbaum en Batt gaan ook in op de rol van pensioenfondsen die investeren in private equity. Ze suggereren dat de beheerders van deze pensioenfondsen zich een aantal vragen zouden moeten stellen, bijvoorbeeld:

  • Beheerders van pensioenfondsen zijn gehouden om in het belang van huidige en toekomstige pensioengerechtigden te handelen. Kunnen ze dat wel waarmaken gezien het gebrek aan transparantie in de private-equitysector?
  • Zijn investeringen in private equity wel echt zo winstgevend, in vergelijking met andere investeringen met vergelijkbare risicoprofielen?
  • En hoe zit het met de ongelijke verhouding tussen de investeerders en het private-equitybedrijf (dat veel geld verdient, weinig risico loopt, en er belang bij kan hebben om beslissingen te nemen die niet in het belang van de investeerder zijn)?

Eileen Appelbaum en Rosemary Batt (2014), Private Equity at Work: When Wall Street Manages Main Street. Russel Sage Foundation.

Monday, October 6, 2014

Google gaat beveiligers inbesteden

Google gaat meer dan 200 beveiligers zelf in dienst nemen. De beveiligers krijgen dezelfde arbeidsvoorwaarden als het overige Googlepersoneel, waaronder een ziektekostenverzekering. Momenteel maakt Google nog gebruik van een beveiligingsbedrijf.

De beslissing komt nadat vakbond SEIU meerdere malen actie heeft gevoerd om te zorgen dat Google verantwoordelijkheid neemt voor de arbeidsvoorwaarden en de arbeidsrechten van de beveiligers die in hun kantoren werken. Deze zomer verscheen een rapport waaruit blijkt dat beveiligers $14 per uur verdienen, tegen een modaal loon van $63 per uur voor de softwareontwikkelaars.

Google stelt dat de protesten geen invloed hebben gehad op zijn beslissing om de beveiliging in te besteden. De Wall Street Journal stelt dat de beslissing van Google weer van invloed zou kunnen zijn op bedrijven als Facebook en Apple. Apple maakt momenteel gebruik van hetzelfde beveiligingsbedrijf als Google en zag zich geconfronteerd met een protest bij de Apple Store in San Francisco in augustus, waarbij 12 mensen gearresteerd werden. Techbedrijven in Sillicon Valley liggen steeds meer onder vuur vanwege de arbeidsvoorwaarden en –omstandigheden van uitbesteed personeel.