Thursday, May 16, 2013

Stakingsgolf bij Amerikaanse fastfoodbedrijven

In Amerika is sprake van een bescheiden stakingsgolf bij fastfoodbedrijven. Tot nog toe zijn er acties geweest in New York, Chicago, St. Louis, Detroit en Milwaukee. Werknemers eisen $15 per uur en het recht om een vakbond op te richten zonder bloot te staan aan intimidatie.
Verschillende commentatoren (voorbeeld) wijzen erop dat de arbeidswetgeving in Amerika nauwelijks nog bescherming biedt aan werknemers die zich organiseren. Steeds vaker wordt daarom gekozen voor acties die afwijken van het traditionele vakbondsmodel (dat geldt niet allleen voor de acties bij fastfoodbedrijven, maar ook voor acties bij Walmart).  Bij de fastfoodbedrijven gaat het om stakingen die één dag duren, met steun van brede coalities van vakbonden en andere maatschappelijke organisaties.
Volgens een editorial in een lokale krant lijken de acties misschien kansloos, maar gaat het erom de groeiende ongelijkheid aan de kaak te stellen in een sector waar een CEO tot meer dan duizend keer zoveel verdient als zijn gemiddelde werknemer. Een mogelijke strategie is om op lokaal niveau verhoging van het minimumloon (of zogenaamde Leefbaar Loon verordeningen) af te dwingen.


Tuesday, May 7, 2013

‘Bij verkiezingen hoort een campagne toch…’ – Uit het logboek van een kandidaat voor het ledenparlement FNV


[Door Tonny Groen] - Half april 2013 besluit ik om mij kandidaat te stellen voor het ledenparlement. Geen idee hoe het werkt. Mailen en bellen met actieve leden en de bestuurder leidt tot verwarring. Ze weten het niet, het wordt per sector aangestuurd en even is er zelfs sprake van een onmogelijke kandidaatstelling omdat onze subsector ‘geen zetels heeft’. Op de site van mijn bond verschijnt een handleiding kandidaatstelling. Er zijn verschillen per sector als het gaat om de eisen en methoden van kandidaatstelling en mijn sector… staat er niet bij.
Pfff… ik schrijf mij digitaal in, via een vastgelegde format, op iets waarvan ik vermoed dat dat mijn ‘grote’ sector is.
Dat werkt, ik krijg per mail een bevestiging en de dag na de sluiting van de kandidaatstelling een uitnodiging voor een echt gesprek. Er zijn 10 kandidaten. Het gesprek blijkt een formaliteit. De leden bepalen, zolang ik aan de eisen voldoe, maar ik krijg hier niet echt antwoord op een inhoudelijke vraag: of ik in het ledenparlement vrij van sectorbelangen kan optreden en stemmen…

Campagne
Bij verkiezingen hoort een campagne, toch… Via Twitter, LinkedIn en Facebook maak ik mijn kandidaatstelling bekend en ik maak een blog. Dan ontstaat verwarring: Door mijn actie vragen leden zich op internet af wie de andere kandidaten zijn in andere sectoren zijn voor al die zetels in het ledenparlement. Op Facebook en LinkedIn ontstaan verschillende initiatieven om achter namen te komen maar die zijn verre van compleet.
Er wordt centraal wel reclame gemaakt voor de kandidaat nieuwe voorzitter maar over kandidaten voor het ledenparlement blijft centraal de berichtgeving minimaal. Ik zie op het web wel kleine sector initiatieven.

Stemmen
Op 1 mei valt bij leden een brief in de bus, er kan digitaal daadwerkelijk gestemd worden op de voorzitter tot de 14e, voor onze sectoren ook op het ledenparlement tot en met de 7e.
Ik gebruik mijn code en zie nu weer mijn ‘grote sector’ verschijnen en zowaar 15 kandidaten, met een verhaaltje binnen de format, allemaal voor 1 zetel. Ik zie niets over andere bonden of sectoren.
Ik ken nu mijn directe tegenkandidaten. Ik wens ze veel succes en dat de beste kandidaat moge winnen! Ik had graag publiekelijk met ze in debat gegaan, zoals ook de kandidaat-voorzitters doen, maar in deze sector wordt dat niet georganiseerd, mogelijk ergens anders wel. Wel zie ik nog een klein initiatief van mijn subsector; een stemadvies via de mail. Wat mooi is, is dat leden op eigen initiatief mijn emailadres vinden om mij vragen te stellen. Soms wil iemand op mij stemmen maar blijkt die persoon onder een andere sector te vallen.
In een oproep via LinkedIn maak ik een schrijffout: in plaats van verkiezing ledenparlement schrijf ik verzieking ledenparlement, iets wat bijna leidt tot een prominente plek op taalvoutjes.nl. Maar ik heb ook de lachers op mijn hand en de stelling ‘negatieve publiciteit is ook publiciteit’ gaat hier hopelijk op.

Toekomst
Ik twitter met leden over de campagne. Soms vinden zij de eisen waaraan een lid van het parlement moet voldoen te zwaar, ze zijn vooral nieuwsgierig naar de motivatie van de kandidaat, vrije denkers en doeners. Willen meer van ze zien. Ook snappen ze, met mij, die sectorindeling niet, die het weinig transparent maakt... Tja, we zijn op weg naar een nieuwe vakbeweging, waarbij vakbondswerk aan de basis en sterke sectoren heel belangrijk zijn. Maar voor de verkiezing van een centraal ledenparlement werken al die sectoren als schotjes. Er valt wat te kiezen maar we zijn er nog niet, het zijn verkiezingen in kinderschoenen. Hier ligt een mooie taak voor het nieuwe ledenparlement: de volgende verkiezingen prominenter, en transparanter maken. Ik heb hierover wel ideeën. Dus… mogelijk nog op de valreep stem op mij: groeninledenparlement.blogspot.com.

Monday, May 6, 2013

1 mei-viering Amsterdam


[Door Déjo Overdijk] - Naar schatting 500 mensen liepen in Amsterdam mee in de 1 mei demonstratie voor een sociale en democratische maatschappij. Niet alleen in Nederland, maar overal. De 1 mei-viering werd georganiseerd door FNV Bondgenoten, Abvakabo FNV, SP, DIDF, IS, Grenzeloos, Bijstandsbond, Platform Stop Racisme en Uitsluiting, Rood, Vrouwen in de Bijstand en vele anderen.

In de Brakke Grond spraken Ger Geldhof (Abvakabo FNV) en Sadet Karabulut (SP) over de huidige situatie en over de weg naar meer eenheid en solidariteit. De avond werd muzikaal omlijst door bands met verzetsliederen en door de zeer swingende Band  ‘We are here” van de vluchtelingen in de Vluchtkerk.

Actievoerders van Sierafor, Amsta, Cargill, Dwangarbeid Nee, de Thuiszorg, de distributiemedewerkers en vele anderen werden op het podium gehuldigd.
Tot slot werd de Internationale gezongen, als teken dat de strijd voor een sociale samenleving nog lang niet ten einde is.

Sunday, May 5, 2013

FNV verkiezingswijzer

FNV-leden kiezen momenteel een nieuwe voorzitter en de leden van het ledenparlement. De voorzitterskandidaten hebben inmiddels enige aandacht gekregen in de media en ze zijn met elkaar in debat gegaan, zie hier (FNV) en hier (Buitenhof). In het FNV-debat geven ze onder meer antwoord op de vraag wat hun grootste droom is. Corrie van Brenk: `Mijn grootste droom is een eerlijke samenleving, waarin de inkomensverschillen niet al te groot zijn'. Ton Heerts: 'Iedereen moet in vrede en veiligheid kunnen leven, wonen en werken, over de hele wereld'.
Voor zover ik weet zijn er (nog) geen enquêtes gepubliceerd. Wel kan je hier zien hoe de kandidaten het doen op Twitter.
Het is lastiger om informatie te vinden over de kandidaten voor het ledenparlement, waardoor het nog niet mee zal vallen om een weloverwogen keuze te maken. Ronald Plokker (FNV Horeca) heeft een LinkedIn-groep gemaakt waar een aantal leden zich presenteert, in enkele gevallen geeft men daar ook een link naar blogs e.d. Verder heeft Willem Bos voor Grenzeloos een overzicht gemaakt van kandidaten uit diverse sectoren die staan voor een democratische en activerende bond.
Tenslotte: wacht niet te lang met stemmen; stemmen voor het ledenparlement kan nog tot en met 7 mei (n.b. in sommige sectoren wordt een andere procedure gehanteerd).

Thursday, May 2, 2013

Mijn nieuwe FNV

[Door Cor Inja] - Met onze economie gaat het bergafwaarts. Daarom heeft de politiek ingezet op stringente bezuinigingen en zogenoemde ‘hervormingen’.
Mede door dit beleid gaan banen verloren, gaat de koopkracht achteruit en verschraalt de zorg. Nieuwe vormen van armoede worden zichtbaar. Onzekerheid over de toekomst steekt de kop op. Het bezuinigingsbeleid vernedert, maakt mensen meer afhankelijk van elkaar en zaait uitzichtloosheid.
Het sociaal akkoord dat de FNV met werkgevers en dit kabinet sloot,  biedt echter hoop op een socialer beleidsaanpak. Het verplicht bovendien de FNV om in actie te komen als afspraken uit het akkoord worden gebroken. Dat is een goede startpostitie om de rol van de nieuwe FNV in de samenleving verder in te vullen.

De macht van de markt vernietigt goede banen en leidt tot ongelijkheid. Bovendien bieden de razendsnelle internationalisering en nog nauwelijks te bevatten technologische vindingen voor menigeen geen nieuw houvast.
De FNV kan zich niet afkeren van deze wereld. Zij moet meebewegen en moderniseren. Maar ze moet wel onwrikbaar pal blijven staan voor haar missie: opkomen voor elkaar, opkomen voor gewone mensen mét of zonder baan. Dát is de zekerheid die de FNV moet geven. Het is het enig juiste antwoord aan de marktfundamentalisten in de politiek en het maakt de FNV tot een stabiliserende factor in een zoekende, nerveuze samenleving .
De leden dragen de nieuwe FNV. Zíj bepalen de onderhandelingsagenda’s op alle beleidsniveaus (werkvloer, sectoren, concern, regio, landelijk) van de bonden en vakcentrale. In mijn ogen begint en eindigt dan ook de kracht van de nieuwe FNV op het decentrale niveau. Dáár ervaren de mensen de problemen, dáár zien ze concrete oplossingen en dáár kunnen ze nieuwe en oude actiemiddelen inzetten.
Het introduceren van moderne actiemiddelen vloeit dwingend voort uit de missie van de FNV. Investeer dus op dat punt actief in de technologische kennis van leden. Maar realiseer je ook dat de vakbeweging altijd een activistische voorhoede nodig heeft: ledengroepen die de strijd aangaan, als een hard conflict daarom vraagt. Steun die voorhoede altijd!

De nieuwe FNV ontstond door het gebrekkig functioneren van de vakcentrale op het centrale beleidsniveau. Je moet de instituties van dat centrale niveau zelf echter ook aanpakken. Natuurlijk moet de nieuwe FNV onderhandelen in Den Haag.  Maar dan ook écht onderhandelen via uitsluitend de Stichting van de Arbeid of rechtsstreeks met het zittende kabinet. En alleen een concreet akkoord afsluiten, waarvan de leden beter worden. Geen vage teksten, geen afspraken waarin slechts de inkomensmatiging vast staat. Stokoude institiuties als de SER, met de moraal en rituelen van tientallen jaren geleden, passen niet meer in de moderne wereld. Ze vormen een oldboysnetwerk, dat oude machtsverhoudingen in stand houdt. Weg ermee!
Maar denk zelf nog verder: schaf voorlopig het jaarlijkse automatisme van de gezamelijke arbeidsvoorwaardencoördinatie af. Ga desnoods over naar een beperkter en meer strategische coördinatie tussen enkele sectoren of in enkele regio’s. Ga voor nieuwe kansen, niet voor de gewoonte.

De vakcentrale volgt de leden. Zij leggen nieuwe accenten. Misschien zullen meningsverschillen tussen ledengroepen vaker voorkomen. Dat moet mogen! Passie en pluriformiteit kunnen extra kracht opleveren door elkaar de eigen speelvelden te gunnen. ‘Van onderop’ impliceert  meer autonomie voor ledengroepen. Verplicht elkaar dus niet om gemeenschappelijke projecten te steunen of de resultaten van onderhandelingen op centraal niveau altijd te accepteren. Vrijwillige samenwerking verzoent en is altijd effectiever dan dwang. Aanvaard de verschillen en mijd het conflict.
De nieuwe FNV moet modern durven denken. Oude vormen en gedachten overleven zelden.

Cor Inja was jarenlang adviseur van de FNV en SER-lid. Hij becommentarieert de actualiteit op @InjaCor.

Friday, April 26, 2013

Franse bonden: weinig leden, toch invloed?

Frankrijk wordt vaak genoemd als voorbeeld van een land waar vakbonden relatief weinig leden hebben, maar waar ze dankzij hun mobilisatievermogen toch de nodige invloed uit kunnen oefenen. Twee Britse onderzoekers, Susan Milner en Andrew Mathers, hebben een artikel gepubliceerd over dit onderwerp (samenvatting).
De organisatiegraad is in Frankrijk met 8% een stuk lager dan in veel andere Europese landen. Wel zijn er aanwijzingen dat vooral CGT en CFDT hun aanwezigheid op de werkvloer hebben versterkt, respectievelijk in de industrie en bij kleinere bedrijven in de dienstensector.
Als het om invloed gaat stellen Milner en Mathers dat Franse bonden de overheid hebben gedwongen om ‘geleidelijke veranderstrategieën toe te passen, ook in gevallen waarin het oorspronkelijk de bedoeling was om fundamentele hervormingen door te voeren’. Ondanks massale mobilisaties wisten ze pensioenhervormingen van Sarkozy niet tegen te houden. Op andere terreinen hadden ze meer succes. Ze waren bijvoorbeeld betrokken bij protesten van werklozen, daklozen, ongedocumenteerden en seizoensarbeiders die van invloed waren op de algemeen toegankelijke ziektekostenverzekering. En ze sloten zich aan bij jongeren die met succes protesteerden tegen een nieuw type tijdelijk contract dat minder zou betalen dan het minimumloon.
Milner en Mathers verwijzen naar een enquête waaruit blijkt dat Fransen van mening zijn dat de legitimiteit van vakbonden vooral afhangt van drie zaken: hun vermogen om te mobiliseren; hun ervaring en hun onafhankelijkheid, zowel van werkgevers als van anderen zoals de politiek.
Dat laatste is wellicht de achilleshiel van de Franse bonden. Ze zijn de afgelopen decennia ‘in toenemende mate afhankelijk geworden van materiële subsidies van de staat’. Hun bestuurders ‘blijven gedetacheerde werknemers van hun oorspronkelijke werkgever, meestal een van de grote toonaangevende Franse bedrijven met sterke banden met de staat en georganiseerde werkgevers’. Je zou aan kunnen voeren dat Franse bonden meer leden nodig hebben om hun economische onafhankelijkheid te versterken.

Thursday, April 18, 2013

Onderzoeker concludeert, met enige verbazing, dat vakbonden opkomen voor ‘outsiders’

Na gezamenlijke acties van vaste krachten en Poolse uitzendkrachten zijn er bij Albert Heijn en nu ook Jumbo afspraken gemaakt om de positie van flexwerkers te verbeteren. Werknemers in verpleeghuizen strijden om de flexibilisering terug te dringen. De FNV heeft een campagne gelanceerd tegen onzeker werk in alle sectoren. Deze voorbeelden passen in de ‘gewoon goed werk’-agenda die steeds meer bonden omarmen aan de vooravond van de vorming van de vernieuwde FNV.

In het onlangs gesloten sociaal akkoord zijn ook afspraken gemaakt om flexwerk terug te dringen. Op het (terecht) veelgeprezen nieuwe politicologenblog Stuk Rood Vlees kijkt men hier enigszins van op. Onderzoeker Gijs Schumacher verwijst naar onderzoek waaruit zou blijken dat ‘in onderhandelingen over arbeidsmarkthervormingen vakbonden in heel Europa ervoor kiezen om de belangen van zogeheten insiders te verdedigen ten koste van de belangen van outsiders [...] Het huidig akkoord lijkt echter meer op te komen voor de belangen van outsiders dan insiders’. Schumacher ziet hierin een nieuwe strategie van de Nederlandse vakbonden. Overigens interpreteert hij dit niet zozeer als principiële keuze van de bonden; hij suggereert dat de bonden wellicht hopen op institutionele macht of ledenwinst.

Eén ding is zeker: de aandacht voor ‘gewoon goed werk’ komt natuurlijk niet uit de lucht vallen. Zo maakte FNV Bondgenoten dit thema vijf jaar geleden tot speerpunt van het arbeidsvoorwaardenbeleid. Sindsdien worden in cao’s steeds meer afspraken gemaakt om flexwerk terug te dringen. Naast solidariteit is ook een overweging dat uiteindelijk alle werknemers onder druk komen te staan als werkgevers steeds meer gebruik maken van goedkope flexkrachten.

Zie ook het eerdere artikel Staken en de belangen van flexwerkers