Grote Britse bonden gaan misschien fuseren

De Britse tegenhangers van Abvakabo FNV en FNV Bondgenoten, PCS en Unite, willen intensiever gaan samenwerken. Dit zou kunnen uitmonden in een fusie, schrijft de Guardian.
De bonden werken al samen bij protesten tegen de bezuinigingen, acties tegen racisme, loopbaanadvies en andere activiteiten. Deze samenwerking heeft ‘uitstekende resultaten’ opgeleverd. De bonden overwegen om een gezamenlijke denktank op te richten en ze willen meer gaan samenwerken op plekken waar ze allebei leden hebben. PCS houdt deze week een congres waarop de samenwerking zal worden besproken. In de congresstukken wordt daarbij opgemerkt:

[…] that discussions and joint working with Unite should be conducted in a clear, transparent and democratic manner which fully takes in account the principles which have underpinned our success in building PCS as a democratic, campaigning union: democracy and membership participation, strong workplace organisation and a clear commitment to equality.

Als de samenwerking leidt tot effectiever vakbondswerk dan komt de vraag van een formele fusie aan de orde, zei voorman Mark Serwotka van PCS tegen de Guardian.

‘Bossnapping’ als reactie op ontslagen

Nick Parsons (Cardiff University) heeft een artikel gepubliceerd over de ‘bossnappings’ waarmee Franse werknemers in 2009 en 2010 op massaontslagen reageerden. Deze acties ‘leken voor een groot deel van de bevolking acceptabel te zijn en ze werden door het staatsapparaat getolereerd, ondanks het feit dat gijzeling een misdrijf is waar een gevangenisstraf op staat van vijf jaar’.

Bossnappings in Frankrijk, 2009-2010

Wanneer	Bedrijf	Actie	Resultaat
14 feb 2008	Kléber (Michelin)	2 managers 3 dagen vastgehouden	€2.500 ontslagvergoeding per dienstjaar
Maart 2009	Sony, 3M, Continental, Caterpillar, Scapa	Managers vastgehouden
April 2009	Faurecia	Managers urenlang vastgehouden
April 2009	FM Logistics	Managers urenlang vastgehouden
20 april 2009	Molex	Managers 24 uur vastgehouden
22 juni 2009	Raguet	3 managers urenlang vastgehouden	Management ging akkoord met nieuwe onderhandelingen over ontslagvoorwaarden voor 73 werknemers
21 juli 2009	Alpharetta	Managers urenlang vastgehouden	Management ging akkoord met nieuwe onderhandelingen over ontslagvoorwaarden
22 juli 2009	Michelin	Managers urenlang vastgehouden
9 sept 2009	Giraud International	HR-manager urenlang vastgehouden
Januari 2010	Akers	4 managers 24 uur vastgehouden	Management tekende overeenkomst over ontslagvergoedingen
1 feb 2010	Pier Import	2 managers een nacht vastgehouden
1 maart 2010	Siemens VAI MT	2 managers 26 uur vastgehouden	Ontslagvergoedingen verhoogd van €5.000 naar €25.000
10 maart 2010	Sullair Europe	Manager vastgehouden

Bron: Nick Parsons

De bossnappings werden niet alleen getolereerd, maar ze waren ook regelmatig succesvol, zo blijkt uit voorbeelden die Parsons verzamelde in de Franse media. Hij zegt het zelf niet, maar het lijkt plausibel dat de media niet altijd vermelden wat het resultaat is van een actie. Dat betekent dat het succespercentage nog hoger zou kunnen zijn dan de voorbeelden hierboven suggereren. Volgens Parsons kan de reactie op de bossnappings gedeeltelijk worden verklaard uit een traditie die geworteld is in uitsluiting van de vakbeweging en een gebrek aan sociale dialoog, wat zou hebben geleid tot radicalisering van vakbonden. In het begin vormde het anarchosyndicalisme een invloedrijke stroming en later ging het communisme een belangrijke rol spelen. “Ondanks de groeiende institutionalisering van de arbeidsverhoudingen in Frankrijk zorgden de zwakke structuren voor collectieve onderhandelingen ervoor dat de neiging tot arbeidersactivisme werd versterkt en dat de nadruk kwam te liggen op conflict in plaats van collectieve onderhandelingen.” Tegelijk voert Parsons aan dat de bossnappings onderdeel zijn gaan vormen van een ‘geïnstitutionaliseerd spel’. Aan de ene kant was het geweld tegen managers overwegend symbolisch; ze hebben nooit geklaagd dat ze slecht behandeld zouden zijn. Aan de andere kant bleven de eisen beperkt: “De recente stroom ‘bossnappings’ was weliswaar radicaal, maar er werd, anders dan in 1968, niet geëist om de eigenaars van bedrijven te onteigenen en particuliere bedrijven over te dragen aan werknemers of de staat.” Volgens Parsons hebben de bossnappings dan wel hun wortels in een specifieke Franse traditie, maar hij suggereert dat ze ook wel eens onderdeel zouden kunnen zijn van een bredere opkomende sociale beweging tegen het neoliberalisme, samen met de Spaanse indignados, acties in Griekenland en fabrieksbezettingen in Groot-Brittannië.

Nick Parsons, Legitimizing Illegal Protest: The Permissive Ideational Environment and ‘Bossnappings’ in France. British Journal of Industrial Relations. (Abstract)

De nieuwe vakbeweging: eerste reacties

[Aanvullingen] – Vandaag hebben de ‘kwartiermakers’ hun plannen gepresenteerd voor een nieuwe vakbeweging. Hieronder de eerste reacties.

Agnes Jongerius (voorzitter FNV)
Samen sta je sterk, dat zit allemaal in dit plan. De komende maanden gaan we suggesties aandragen. De winkel is open. Dit vind ik heel erg de vakbond van de 21 eeuw. Hiermee raak je de tussenlagen kwijt die in de afgelopen periode enige vernieuwingen in de weg hebben gezeten. Daarom is dit een belangrijke stap. [over lagere contributie voor jongeren]  "Dat lijkt me een eerste goede stap. We hebben de noodzaak om jongeren aan te trekken. Ik zeg al jaren: de vakbeweging is pas dan in staat de belangen te behartigen als ze representatief is voor iedereen die op de arbeidsmarkt actief is.

Henk van der Kolk (voorzitter FNV Bondgenoten)
Wij willen verder bouwen aan een actieve beweging die zichtbaarder is op de werkvloer. Waar leden, en niet bondsvoorzitters het voor het zeggen hebben. Van bond naar beweging. Daarin is een belangrijke stap gezet in het plan, en daar hebben we voor geknokt. Maar het plan moet ook verder worden uitgewerkt. Onze leden willen graag van een grote beweging lid worden, een rechtstreeks lidmaatschap dus. Dan ben je sterk aan de basis, maar ook sterk aan de top. Dan heeft de top de broodnodige financiële armslag en kan investeren in groeisectoren, zodat we samen sterker worden. Zo kun je in bedrijven en sectoren investeren waar je met meerdere bonden actief bent en cao’s afsluit, zoals bijvoorbeeld Schiphol, de Eemshaven, de zorg of het vervoer. Dan kun je ook investeren in nieuwe groepen als mensen met onzekere contracten. Wij zijn bereid fors meer af te dragen voor dit doel. Zo kunnen we vernieuwen en ons samen versterken. Wij roepen andere bonden op dat samen met ons te doen en daartoe een deel van hun autonomie op te geven. En ten slotte vinden wij, dat het leidend principe bij lidmaatschap van leden zou moeten zijn de sector waar je werkt, en dat je straks ook maar een bond per cao hebt.

Corrie van Brenk (voorzitter Abvakabo FNV)

De tweede grootste bond binnen de FNV is net als de kwartiermakers voor meer directe invloed van de leden, maar waarschuwt ook voor een versnipperde organisatie als er heel veel kleine bonden per vakgroep gaan ontstaan. 

John Kerstens (voorzitter FNV Bouw)
Met een goed verhaal, een inspirerende agenda en op een manier die mensen aanspreekt, kan de vakbeweging het verschil maken in het leven van mensen. Ze in staat stellen om in hun werk, met hun werk, door hun werk vooruit te komen in 't leven. Daarvoor moet ze dan wel weer een afspiegeling van de arbeidsmarkt van vandaag en van die van morgen worden. Dat is de uitdaging waar De Nieuwe Vakbeweging voor staat. Waar we niet voor kunnen weglopen, of voor moeten wegvluchten in allerlei structuurdiscussies. […] Bonden hebben [in Dalfsen] beloofd allemaal te veranderen, en zo de vakbeweging te vernieuwen. De kwartiermakers houden ons daar nu aan. Dat doet bij iedereen pijn. De kunst is die pijn draaglijk te laten zijn en evenredig te verdelen. Bestudering van het 115 pagina's tellende rapport moet uitwijzen hoe dat is gebeurd. En dan zullen we die pijn met z'n allen ook moeten nemen. In het belang van alle mensen die werken, gewerkt hebben of nog aan het werk willen.

Ruud Kuin (bestuur Abvakabo FNV)
Meer macht leden in De Nieuwe Vakbeweging #nuiphone En zo hoort het!
Samenvatting Kwartiermakers. Krijgt het het DNV-bestuur voldoende middelen om de solidariteit te organiseren?
Gematigd positief over DNV ! Centraal meer zeggenschap over middelen nodig om solidariteit te organiseren.

Lianne den Haan (voorzitter Anbo)
Ouderenbond ANBO wordt daarentegen niet enthousiast van de voorstellen voor De Nieuwe Vakbeweging. Voorzitter Lianne den Haan vindt dat de inhoud leidend zou moeten zijn en niet de grootte van een bond. Omdat dit niet is terug te vinden in de voorstellen, kunnen volgens Den Haan nog steeds machtsblokken worden gevormd en worden de ''problemen die de FNV tijdens het pensioenakkoord de das om deden, niet opgelost''. De ANBO is wel blij dat de democratie directer wordt, maar vreest dat de nieuwe voorzitter het zwaar krijgt in deze opzet, onder meer door de controles door de ledenraad en adviesraad.

Charles Verhoef (ZBo)
Goed dat bonden hun autonomie behouden, jammer dat zzp’ers geen gezicht krijgen op het hoogste niveau.

Ruud Baars (bestuur FNV Bouw)
De bevalling van de kwartiermakers #DnieuweV is achter de rug. Voorlopig kool en geit gespaard. Nu uitwerken, want er zijn nog hobbels zat.

Menno Tamminga (redacteur NRC Handelsblad)
Nieuwe vakbweging is in zeker één opzicht de oude vakbeweging: liefde voor papier is oneindig (concept van 116 blz).

Minister Henk Kamp hoopt op een sterke en constructieve vakbeweging.

Emile Roemer (SP)
Plannen nieuwe vakbeweging zien er goed uit. Ik hoop dat dit in de praktijk een eensgezinde vakbond voor leden zal opleveren

Diederik Samsom (PvdA)
Het is goed dat de vakbeweging een herstart maakt. De vernieuwing is nodig omdat de vakbeweging, zeker in deze roerige economische tijd, voor nieuwe uitdagingen staat. Dat vraagt om een vakbeweging die anders is georganiseerd, meer werknemers betrekt bij haar werk en zowel op werkvloer als aan de onderhandelingstafel zo sterk mogelijk vertegenwoordigd is. De contouren van de kwartiermakers bieden hiervoor een prima basis. De PvdA wenst de werknemersorganisaties dan ook heel veel succes met deze nieuwe start.


Aldo Dikker (Zeggenschap)
Het lijkt erop dat vakbeweging ideologische veren heeft afgeschud op dag van de arbeid. Hoe cynisch.


Gerrit van de Kamp (ACP)
Overweegt om zich aan te sluiten bij het initiatief, maar ‘het kan nog twee kanten op’.

[Aanvullingen]

Het Financieele Dagblad
De gebrekkige diagnose leidt tot een curieus medicijn. Klijnsma wil dat de vakbeweging alle belangen behartigt ten aanzien van werk en inkomen. Leden moeten zich daartoe langs alle denkbare lijnen kunnen organiseren. In bedrijfssectoren, volgens beroepsgroepen, als generaties of naar de aard van arbeidsovereenkomsten. Meervoudig lidmaatschap is ¬mogelijk. Kortom, de vakbeweging wordt een bord spaghetti waarin zij haar eigen tegenstellingen organiseert.


A.P. van Dijk (bestuurder Metaal FNV Bondgenoten)
Het bepleiten van een totaal andere organisatie, in een zeer korte tijd, is oude schoenen weggooien voordat je nieuwe hebt. Of zoals de enige vakbondsprofessor in Nederland, Paul de Beer, zegt, het is alsof men een bestaande fabriek wil afbreken om een nieuwe te maken en dan tot ontdekking zal komen dat die oude zo slecht nog niet was. Beter is het de oude fabriek te houden en daarbij verbeteringen uit te proberen. Ik ben voor een FNV vakcentrale parlement, uit en door de leden, op basis van een stem per lid, dat over bondsoverstijgende zaken gaat. Daarbij hoort ook de rechtstreeks door de leden gekozen voorzitter van de vakcentrale en het vaker houden van referenda.

Nederland wil een sterke en solidaire vakbeweging

Nederland wil een sterke en solidaire vakbeweging die staat voor een ‘rechtvaardige samenleving’ en ‘samen sterk’. Dat is de opvatting van zowel FNV-leden als Nederlanders die geen lid zijn van een vakbond, zo blijkt uit een grootschalige opiniepeiling ten behoeve van de kwartiermakers die de vorming van een nieuwe vakbeweging voorbereiden.

Mensen die lid zijn van een vakbond geven als belangrijkste reden dat je op die manier een sterkere positie hebt tegenover de werkgever en dat je samen meer bereikt dan alleen. Ook willen ze wanneer dat nodig is terug kunnen vallen op ondersteuning en bescherming door de vakbond. Zaken als een voordeelpas zijn voor weinig respondenten een reden om lid te zijn. De helft van zowel de leden als de niet-leden geeft zelfs aan niet per se persoonlijk voordeel te verwachten van het lidmaatschap; zij zeggen lid te (willen) zijn alleen al omdat ze de vakbeweging in algemene zin steunen.

Als het gaat om de manier waarop de vakbeweging haar doelen moet bereiken dan staan voor leden de volgende onderwerpen bovenaan: de zichtbaarheid van de vakbeweging vergroten, opkomen voor zwakkeren en solidariteit bevorderen. Voor niet-leden is opkomen voor zwakkeren het belangrijkst. Zij vinden daarnaast dat de vakbeweging minder moet vergaderen en meer resultaatgericht moet zijn. De belangrijkste thema’s waarmee zowel leden als niet-leden de nieuwe vakbeweging willen associëren zijn ‘rechtvaardige samenleving’ en ‘samen sterk’.

Drie op de tien niet-leden zeggen in de toekomst waarschijnlijk lid te zullen worden van een vakbond.

Lees het onderzoek hier

Wat gebeurt er op 1 mei

Langzaam maar zeker lijkt er weer iets van een 1 mei-traditie te ontstaan in Nederland (en wellicht een traditie in 1 mei-affiches). Dit jaar is 1 mei bovendien de datum waarop de kwartiermakers hun plannen presenteren voor de nieuwe vakbeweging. Hieronder een overzicht van wat er gebeurt op 1 mei, aanvullingen welkom.

11:58, overal. Via Facebook is een oproep gedaan om op 1 mei iets roods te dragen en om lawaai te maken om 11:58 uur. Aanvankelijk ging het om een actie tegen het kabinetsbeleid maar inmiddels is de consensus dat de actie vooral door moet gaan, ook al is het kabinet inmiddels gevallen. De actie heeft online alvast veel steun, zowel van vakbonden als anderen.

16:00, Brink Deventer. Dag van de Arbeid-manifestatie van Occupy Deventer.

19:00, Mercatorplein Amsterdam. Demonstratie ‘Slik niet alles wat je krijgt voorgeschoteld’

20:00, Werkteater Amsterdam. Bijeenkomst met Khadija Tahiri-Hyati (schoonmakers), Michiel Bakker (leraren), Sadet Karabulut (SP), Lilian Marijnissen, Ger Geldhof en Ruud Kuin (Abvakabo FNV), Maaike Zorgman en Henk van der Kolk (FNV Bondgenoten) en Nuri Karabulut (DIDF). Meld je aan op Facebook.

‘Tornen aan cao maakt werknemers kwetsbaar’

Minister Kamp wil het gemakkelijker maken om af te wijken van algemeen verbindend verklaarde cao’s. Hij wil hiermee inspelen op de flexibilisering en individualisering van de arbeidsmarkt. Directe aanleiding zijn moties van Kamerleden die meer grip willen krijgen op de inhoud van cao’s, meldt Trouw. De krant citeert een reactie van FNV Federatiebestuurder Catelene Passchier:

De Kamerleden maken zich druk over iets waar ze weinig inzicht in hebben. Kamp benadrukt in zijn brief het belang van de polder. Hij schrijft bovendien dat er voldoende draagvlak is voor het cao-overleg. Welk probleem moet opgelost worden?

Een woordvoerder van werkgeversorganisatie AWVN plaatst ook vraagtekens bij het initiatief van Kamp:

De cao werkt goed. Dat de schoonmakers en werkgevers deze week tot een cao-akkoord hebben kunnen komen, toont alleen maar dat de wil er is tussen sociale partners om eruit te komen.

Oud-minister van sociale zaken Bert de Vries (CDA) waarschuwt voor negatieve gevolgen als er aan de cao’s wordt gemorreld:

Ik heb als minister ook al eens gekeken naar een manier om uitzonderingen te maken op de algemeen verbindend verklaarde, voor een hele sector geldende cao. Maar het vormt geen wezenlijk probleem voor de economie. De woningmarkt, de pensioenen, die zijn veel belangrijker. Als we gaan tornen aan de cao's ben ik bang dat mensen die toch al niet zo sterk staan, uiteindelijk nog kwetsbaarder worden

.

Amsterdam: Volgende keer in top-5

Als het aan wethouder Andrée van Es ligt, dan staat Amsterdam bij de volgende editie van de Lokale Monitor Werk, Inkomen en Zorg (LMWIZ) in de top-5. Dat zei ze bij de presentatie van het FNV-onderzoek naar het sociaal beleid van gemeenten. Ze gaf aan dat er inmiddels al verbeteringen zijn geboekt als het gaat om de wachttijd voor aanvragers van een uitkering. FNV-voorzitter Agnes Jongerius zei dat gemeenten door het Rijk worden gebruikt om bezuinigingen op sociaal beleid door te voeren. Ze riep gemeenten op om toch de ruimte te zoeken om een zo sociaal mogelijk beleid te voeren.